Como aprendemos?

O impacto da Tecnoloxía dixital no ensino e aprendizaxe: unha revisión

Literature Review on the Impact of Digital Technology on Learning and Teaching é un traballo encargado polo goberno escocés que trata de axudar no deseño dunha estratexia para a aprendizaxe dixital mediante a aportación de evidencias de como e por qué a aprendizaxe e o ensino dixital poden beneficiar ao alumnado, ao profesorado e aos centros. Concretamente o traballo vai dirixido a ver como a tecnoloxía dixital pode servir para:

• elevar o rendemento
• tratar a desigualdade e promover a inclusión
• mellorar a transición á vida laboral 
• aumentar a implicación familiar
• mellorar a eficiencia do sistema educativo.

 Despois de revisar máis de 200 traballos o traballo presenta un resumo dos aspectos claves atopados. Como exemplo traducimos os correspondentes ao primeiro aspecto.

Connectivismo

Unha pequena introducción



Un video breve

 





   


O artigo fundamental: Conectivismo: Una teoría de aprendizaje para la era digital

Teorías da aprendizaxe

Aprendizaxe Visual

A aprendizaxe visual defínese como a aprendizaxe de formas gráficas de traballar con ideas e información. O manexo de estas formas supón un afondamento na comprensión dos conceptos diante da esixencia de explicitar as súas relacións e tamén na visualización das concepcións erróneas.
Existen unha chea de posibilidades de representacións: diagramas de Venn, diagramas de fluxo, mapas conceptuais e mentais, etc. Todos poden ser empregados de forma analóxica pero as ferramentas dixitaias existentes multiplian a súa potencialidade engadindo facilidaes para a finalización gráfica, a cooperación e a publicación. 
Eduteka dispón dun módulo que repasa todos as formas de representacións e as ferramentas dixitais e conten un listado de referencias interesantes.

 

Dez razóns polas que o profesorado novo non emprega a tecnoloxía

Interesante artigo que se complementa con este outro donde se describen as oito fases no emprego da tecnoloxía.

Stage	Definition	Dominant Attitude	Coaching Should Address:	Training Should Address:
1. Resistance	Teachers avoid using the new technology	Antagonistic	Reassuring teachers that things will be fine and asking for teachers to develop a framework for adoption -- great teachers need to be asked for input early on rather than being told what to do	How the devices are used (with concrete examples to quality pedagogy). I found that asking a "low-tech" teacher with great pedagogy to help develop training was a way to get tech-resistant teachers on board because they felt validated.
2. Awareness	Teachers begin to be aware of how technology might work in a positive way	Cautious but open-minded	Helping teachers to see the value of using technology. As a coach, this is a chance to say, "I'd love to model a lesson in your class and you can let me know what you think of it."	The potential uses of technology that can hook into the teacher’s current pedagogical expertise. Teachers need to be affirmed as much as challenged.
3. Experimentation	Teachers try it out. This is sort-of a “tech tourist” phase, where the tech is still an event.	Curiosity	Allowing teachers to be creative and giving them more playtime / sandbox experiences. As a coach, you get a chance to observe the teacher using the tech in a lesson and affirm how he or she is doing.	Helping teachers make something tangible with technology -- the power of tech-integrated creative work
4. Adoption	Teachers finally decide to use the technology regularly as more than just an event.	Excitement	Setting up systems, expectations, self-directed learning while also addressing a few of the teacher paradigm shifts (such as student-directed learning)	Designing systems for the integration of technology (with an emphasis on student learning) along with the integration of tech into lesson planning
5. Substitution	Teachers begin using the technology for everything	Optimism	Helping teachers see where the technology fits in with the pedagogy -- challenging them to see where failure might occur	A blend of learning to use technology, planning curriculum with technology and pushing teachers to think about when “low-tech” works best
6. Disillusionment	Teachers realize that the technology isn’t perfect	Frustration	Giving them permission to be frustrated and scale back; helping to push a growth mindset that sees mistakes as a natural part of the process	Guiding teachers to develop a plan for when tech works best and when it fails
7. Integration	Teachers start choosing the technology wisely	A Sense of Normalcy	Careful examination of the pedagogy and the technology with an emphasis on how they can try new things (such as PBL) -- pushing them so they don't get too comfortable	Allowing teachers to work collaboratively on larger tech-integrated project-based units (i.e. a design thinking project) along with a vision of the connective and creative power of technology
8. Transformation	Teachers begin leveraging technology to its full potential -- students using it in a more creative, connective way	A Mix of Critical and Optimistic About Technology	Getting teachers to see how technology is shaping our world (in good and bad ways) and helping them develop a vision and framework for a better pedagogy	Blending media criticism (studying the nature of technology) with projects that leverage the creative and connective power of technology; allowing these teachers to help lead and train other teachers

 NOTA O concepto de tecnoloxía ao que se refiren os artigos é o que coñecemos como tecnoloxía educativa, e decir, os medios que podemos empregar nas actividades educativas. Non debe entenderse como a tecnoloxía como obxecto de coñecemento ou contido educativo

Programacións (I)

A programación é un instrumento de planificación que permite ao profesorado tomar decisións anticipadas coa necesaria tranquilidade e despois do aconsellable debate cos colegas do departamento. Visto así a confección da programación é un momento moi importante da actividade do curso e , sobre todo, debería ser unha fonte de satisfacción que se prolongaría ao longo do curso. Sen embargo, as cousas non son tal. A programación convírtese nun suplicio cando hai innovacións lexislativas ou nun trámite burocrático cando o que se trata é de poñer o de sempre. E isto é asi porque 

•  A programación -funciona como un contrato coa administración ao que os seus vixiantes -os inspectores- terán que referirse sempre en caso de conflicto que, por outro lado, é cando se fan necesarias. Desde o punto de vista da administración é algo tan importante que a súa elaboración e defensa é unha das partes principais nas probas de acceso aos postos docentes. 
•  Dado este carácter de contrato a administración vese na obriga de lexislar as súas características -por exemplo, os seus contidos- cun grado de detalle grande. En ocasións, emerxen diferentes interpretacións nos escalóns da administración aparecendo un conxunto de instruccións e comunicados que conforman un panorama confuso e arbitrario.
•  Cando hai novidades de tipo organizativo e ainda máis pedagóxico, o profesorado vese na obriga de incluir nas programacións conceptos que a penas entende e sobre os cales tampouco atopa aclaracións nas instancias administrativas. Asi ven sucedendo con conceptos como capacidades, competencias e recentemente, estándares. 
•  Por enriba, dado o carácter de contrato administrativo as inspeccións exercen unha certa presión para velar pola corrección da súa elaboración indignando as veces ao profesorado. 
• Esta situación é o perfecto caldo de cultivo para que aparezan prácticas distorsionadas do tipo: 
• copiar programacións, por exemplo, das “xentilmente” cedidas polas editoriais 
• elaboración da programación polo xefe de departamento sen debate co resto dos colegas
•  copiar a do ano anterior sen que medie reflexión sobre as experiencias anteriores. 
• Finalmente as programacións son documentos formais que establecen un dialogo ficticio donde uns fan que fan e outros fan que vixian. Eso sí, en caso de conflicto, o documento escrito será o que permita dictar sentencia. 

As programacións por tanto, están a cumprir unha serie de funcións que as alonxan da función educativa e as convirten

•  nun tramite burócratico formal. 
• nunha declaración de intencións falsa que moitas veces contradí a programación real que desenvolve o profesorado. 
• nun instrumento inadecuado para levar a práctica as ideas pedagóxicas establecidas polo lexislador.
• nun instrumento escuro que a penas se comparte co alumnado e coa familias. 
• nun medio de non-relación coa inspección nun elemento limitador da autonomía do profesorado. 

 Podemos cambiar esta situación?

Industria 4.0: outra revolución?

Os desenvolvementos tecnolóxicos modifican o funcionamento da sociedade e, especialmente,  na producción. A automatización e a conexión a internet provoca repercusións importante na loacalización das industrias, na productividade e no emprego. O artigo "Del torno a los robots humanoides " fai unha descrición da última revoluxión industrial. En "La cuarta revolución industrial en Alemania" hai exemplos dos últimos desenvolvementos.

Tecnología y sociedad

Hai cada vez máis posicionamentos críticos respecto dos cambios tecnolóxicos , especialmente no que se refire a Internet. A continuación alguns artigos recentes

Nicholas Carr: "La ilusión de Silicon Valley" 

Francisco Calvo Serraller "Confesiones de un resistente"

Evgeny Morozov "Silicon Valley contra la sociealdemocracia"  

Joseba Elola " Herejes en el valle da las maravillas" 

Uso de ordenadores e rendemento academico

Ver infografía

 Baixar o informe

Futuribles

What Education Technology Could Look Like Over the Next Five Years

Dereito de cita audiovisual

Tecnoloxía e futuro

2015 #TcTrends: 15 tecnologías que cambiarán nuestra vida from Territorio creativo

As relacións entre Ciencia e Tecnoloxía

O debate: ¿que fai internet nas nosas vidas?

Referencias:

Artigos:
Estudiar en Internet sin distraerse?

How computers change the way we learn

Libros:
Superficiales. ¿Qué está haciendo Internet con nuestras mentes?

Relacion entre tecnoloxía e aprendizaxe

Outras visións da tecnoloxía

Máis información e recursos aqui

Mási información aqui

Panorámica de tendencias na educación con TICs

Evolución da web